Od radości, do niepokoju i nadopiekuńczości - czyli jakie zmiany zachodzą w mózgu kiedy zostajesz mamą?

Źródeł zachowania matek należy doszukiwać się w reakcjach biochemicznych.
Od radości, do niepokoju i nadopiekuńczości - czyli jakie zmiany zachodzą w mózgu kiedy zostajesz mamą?
fot. istock.com
21.04.2021
Katarzyna Lemanowicz

Wielu ludzi pojawienie się w życiu noworodka komentuje kilkoma słowami: wszystko się zmienia. Faktem jest, że zmianom ulega wiele aspektów życia rodziców, ale w przypadku matek dochodzą również zmiany emocjonalne, czyli te najbardziej intymne. Okazuje się, że w dużym stopniu są to zmiany neurologiczne. Jeszcze przed porodem ciąża wpływa na strukturę mózgu. Dopiero od niedawna specjaliści łączą zachowanie i działanie kobiet z tym, co dzieje się w ich korze przedczołowej, śródmózgowiu, płacie ciemieniowym i innych częściach mózgu.

Jakie zmiany zachodzą w mózgu, kiedy kobieta zostaje mamą?

Zagęszcza się istota szara, a w częściach odpowiedzialnych za niepokój, empatię i interakcje społeczne wzrasta aktywność. Wszystko to dzięki hormonom, które oddziałują na mózg kobiety w czasie ciąży i okresie poporodowym. Najprościej rzecz ujmując, zmiany te mają przyciągnąć matkę do dziecka. Tak więc uczucia, które najczęściej odczuwają mamy, czyli wieczny niepokój, opiekuńczość i miłość, swój początek mają w reakcjach zachodzących w mózgu.

macierzyństwo a zmiany w mózgu
fot. istock.com

Zdaniem naukowców mapowanie mózgu jest kluczem do zrozumienia dlaczego u młodych matek występuje niepokój i depresja. Szacuje się, że jedna na sześć kobiet cierpi na depresję poporodową oraz kompulsywne mycie rąk czy obsesyjne sprawdzanie, czy dziecko oddycha.

Zobacz więcej: Czy można czyścić uszy dziecku patyczkami higienicznymi?

„U nowych matek zachodzą zmiany w wielu obszarach mózgu. Następuje wzrost w częściach odpowiedzialnych za regulację emocji, związanych z empatią oraz części nazywanej macierzyńską motywacją. Uważa się, że właśnie ten region jest w dużym stopniu związany z zachowaniami obsesyjno-kompulsywnymi. Zwierzęta i ludzie w okresie poporodowym mają ogromne pragnienie dbania o własne dziecko.” – wyjaśniła Pilyoung Kim.

mózg matki
fot. istock.com

Ciało migdałowate - czym jest?

Naukowców szczególnie interesuje ciało migdałowate, które pomaga przetwarzać pamięć i napędza różne reakcje emocjonalne, jak strach, lęk czy agresję. W normalnych warunkach aktywność w jądrze migdałowatym rośnie w ciągu tygodni i miesięcy po porodzie. Naukowcy twierdzą, że wzrost ten jest skorelowany z zachowaniem świeżo upieczonej mamy, podczas gdy hormony pomagają w tworzeniu pozytywnego sprzężenia zwrotnego nakierowanego na motywowanie do zachowań macierzyńskich. To połączenie wpływa na sposób, w jaki matka mówi do dziecka i czy czuje do niego przywiązanie. Dlatego też uszkodzenie ciała migdałowatego ma związek ze stanami depresyjnymi.

zmiany w mózgu matki
fot. istock.com

Również uszkodzenie ciała migdałowatego u niemowląt może mieć wpływ na jego więź z matką. To dzięki ciału migdałowatemu noworodek odróżnia matkę od innych osób. Ta część układu limbicznego wpływa również na zachowania matek względem swoich dzieci i niemowląt ogólnie. Badanie przeprowadzone w 2011 roku potwierdziło, że ciało migdałowate inaczej reaguje, gdy matka patrzy na zdjęcie swojego dziecka, a inaczej gdy przygląda się fotografii obcego dziecka. Mózg rejestrował silniejszą reakcję, gdy matka patrzyła na zdjęcia swojej pociechy.

Ciało migdałowate a depresja

Różnicę tę powiązano z niższym poziomem macierzyńskiego niepokoju i mniejszą ilością objawów depresyjnych. Matki, które doświadczały dużych lęków i złego samopoczucia charakteryzowały się słabszą reakcją ciała migdałowatego na własne dziecko, a ich postawy rodzicielskie i doświadczenia były bardziej stresujące. Prościej ujmując, zmiany zachodzące w mózgu świeżo upieczonej mamy motywują ją do opieki nad dzieckiem, ale działają również jak bufor w przypadku jej stanów emocjonalnych.

karmienie piersią a mózg
fot. istock.com

Na to, co dzieje się w ciele migdałowatym, mają wpływ hormony, które się do niego dostają. Region ten charakteryzuje się wysokim stężeniem receptorów dla takich hormonów, jak oksytocyna, która odpowiedzialna jest za więź między matką a dzieckiem. Jej poziom znacznie wzrasta w czasie ciąży i tuż po niej, a jego wzrost zależny jest od tego, czy i jak często matka udziela się w opiece nad noworodkiem, czy przytula się z maluszkiem, patrzy na niego lub słyszy jego płacz. Oksytocyna wzrasta również podczas karmienia piersią. Badania dowiodły, że w pierwszym miesiącu po porodzie matki karmiące są bardziej wrażliwe na krzyk swojego dziecka niż matki, które karmią butelką.

Na poziomie neurologicznym bycie rodzicem porównywalne jest do zakochania. W obu sytuacjach ciało migdałowate staje się bardziej wrażliwe, podobnie jak sieci dopaminy, które sprawiają, że dla świeżo upieczonej mamy dziecko staje się priorytetem. Największe zmiany w mózgu zachodzą w przypadku pierwszego dziecka. Nie ma jednak dowodów na to, że mózg matki wraca do stanu sprzed ciąży i porodu.

Polecane wideo

Komentarze
Ocena: 5 / 5
Polecane dla Ciebie