Obowiązkowe szczepienia w żłobkach. Białystok wprowadził nowe zasady rekrutacji

Od 17 października 2025 r. w Białymstoku obowiązują nowe zasady rekrutacji do publicznych żłobków. Niezaszczepione dziecko nie zostanie przyjęte do placówki. To pierwsza taka decyzja samorządu w Polsce, która może stać się wzorem dla innych miast.
Obowiązkowe szczepienia w żłobkach. Białystok wprowadził nowe zasady rekrutacji
Obowiązkowe szczepienia w żłobkach. Białystok wprowadził nowe zasady rekrutacji Fot. iStock/Andrii Zorii
11.01.2026

Radni miejscy 29 września 2025 r. zatwierdzili zmiany w statutach wszystkich dziewięciu publicznych żłobków w mieście. Od teraz jedynym warunkiem rekrutacji jest posiadanie przez dziecko obowiązkowych szczepień ochronnych, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych.

Jak brzmi nowy zapis w uchwałach Rady Miasta Białystok? Do żłobka przyjmowane są dzieci, które posiadają obowiązkowe szczepienia ochronne potwierdzone poprzez okazanie do wglądu książeczki zdrowia dziecka z wpisem wykonanych szczepień. W przypadku dzieci posiadających przeciwwskazania do szczepień wymagane jest zaświadczenie od lekarza specjalisty.

Co się zmieniło w kryteriach naboru do białostockich żłobków?

Dotychczas do żłobków miejskich mogły uczęszczać dzieci rodziców, którzy spełniali kilka warunków jednocześnie:

  • pracowali, uczyli się lub byli bezrobotni przez okres do 3 miesięcy,
  • zamieszkiwali w Białymstoku,
  • rozliczali PIT w tym mieście,
  • przestrzegali obowiązkowych szczepień ochronnych.

Po zmianach zniknęły kryteria dotyczące miejsca zamieszkania, zatrudnienia i rozliczenia PIT. Pozostał wyłącznie wymóg szczepień obowiązkowych lub zaświadczenie o przeciwwskazaniach medycznych.

Które grupy dzieci mają pierwszeństwo w rekrutacji?

Urząd Miejski w Białymstoku poinformował, że nie zmieniły się dotychczasowe grupy preferencyjne. Pierwszeństwo w przyjęciu do placówki nadal mają:

  • dzieci z rodzin wielodzietnych posiadających Białostocką Kartę Dużej Rodziny – w proporcji jedno dziecko na dziesięcioro z kolejki,
  • rodzeństwo dzieci już uczęszczających do żłobka,
  • dzieci pracowników żłobka,
  • dzieci niepełnosprawne posiadające orzeczenie o niepełnosprawności – w proporcji jedno dziecko na pięcioro z kolejki.

W przypadku Żłobka Miejskiego nr 5, który specjalizuje się w dietetyce, dodatkowe pierwszeństwo mają dzieci wymagające diet eliminacyjnych, posiadające zaświadczenie od lekarza specjalisty.

Polacy nie szczepią dzieci

Liczba osób uchylających się od szczepień obowiązkowych w Polsce stale rośnie. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH w okresie 2019-2023 liczba uchyleń zwiększyła się prawie dwukrotnie – z 48,6 tys. w roku 2019 do 87,3 tys. w roku 2023.

Niezaszczepione dzieci mogą zakażać inne, które nie mogą być zaszczepione z powodów obiektywnych, na przykład z powodu chorób przewlekłych czy osłabionej odporności.

Jakie szczepienia są obowiązkowe dla dzieci?

Zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych obowiązkowe szczepienia dla dzieci obejmują ochronę przeciw:

  • gruźlicy,
  • wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,
  • rotawirusom,
  • błonicy, tężcowi i krztuścowi,
  • poliomyelitis (chorobie Heinego-Medina),
  • Haemophilus influenzae typu b,
  • pneumokokom,
  • odrze, śwince i różyczce,
  • ospie wietrznej – w określonych grupach ryzyka.

Obowiązkowe szczepienia są bezpłatne i finansowane z budżetu państwa.

Kary za nieszczepienie dzieci

Każda osoba przebywająca na terytorium Polski jest obowiązana do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku dzieci odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ciąży na rodzicach.

Wobec rodziców niewykonujących dziecku obowiązkowych szczepień może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wojewoda jako organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia do wykonania szczepienia. Pojedyncza grzywna nie może przekroczyć 10 tys. zł, a suma wszystkich grzywien – 50 tys. zł.

Jeżeli egzekucja administracyjna okaże się nieskuteczna, rodzice mogą podlegać odpowiedzialności z Kodeksu wykroczeń – kolejna grzywna do 1500 zł. Sąd opiekuńczy może ponadto wszcząć postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Białystok liderem zdrowia dzieci

Decyzja białostockich radnych pokazuje, że samorządy mają narzędzia, by wspierać realizację obowiązku szczepień. Rozwiązanie jest proste w implementacji – wystarczy zmiana statutów placówek – i nie wymaga zmian na poziomie ustawowym.

Inne miasta w Polsce mogą wzorować się na tym rozwiązaniu.

Komentarze
Ocena: 5 / 5
Polecane dla Ciebie