Obowiązkowe szczepienia w żłobkach. Białystok wprowadził nowe zasady rekrutacji
Radni miejscy 29 września 2025 r. zatwierdzili zmiany w statutach wszystkich dziewięciu publicznych żłobków w mieście. Od teraz jedynym warunkiem rekrutacji jest posiadanie przez dziecko obowiązkowych szczepień ochronnych, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych.
Jak brzmi nowy zapis w uchwałach Rady Miasta Białystok? Do żłobka przyjmowane są dzieci, które posiadają obowiązkowe szczepienia ochronne potwierdzone poprzez okazanie do wglądu książeczki zdrowia dziecka z wpisem wykonanych szczepień. W przypadku dzieci posiadających przeciwwskazania do szczepień wymagane jest zaświadczenie od lekarza specjalisty.
Dotychczas do żłobków miejskich mogły uczęszczać dzieci rodziców, którzy spełniali kilka warunków jednocześnie:
Po zmianach zniknęły kryteria dotyczące miejsca zamieszkania, zatrudnienia i rozliczenia PIT. Pozostał wyłącznie wymóg szczepień obowiązkowych lub zaświadczenie o przeciwwskazaniach medycznych.
Urząd Miejski w Białymstoku poinformował, że nie zmieniły się dotychczasowe grupy preferencyjne. Pierwszeństwo w przyjęciu do placówki nadal mają:
W przypadku Żłobka Miejskiego nr 5, który specjalizuje się w dietetyce, dodatkowe pierwszeństwo mają dzieci wymagające diet eliminacyjnych, posiadające zaświadczenie od lekarza specjalisty.
Liczba osób uchylających się od szczepień obowiązkowych w Polsce stale rośnie. Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH w okresie 2019-2023 liczba uchyleń zwiększyła się prawie dwukrotnie – z 48,6 tys. w roku 2019 do 87,3 tys. w roku 2023.
Niezaszczepione dzieci mogą zakażać inne, które nie mogą być zaszczepione z powodów obiektywnych, na przykład z powodu chorób przewlekłych czy osłabionej odporności.
Zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych obowiązkowe szczepienia dla dzieci obejmują ochronę przeciw:
Obowiązkowe szczepienia są bezpłatne i finansowane z budżetu państwa.
Każda osoba przebywająca na terytorium Polski jest obowiązana do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku dzieci odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ciąży na rodzicach.
Wobec rodziców niewykonujących dziecku obowiązkowych szczepień może zostać wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wojewoda jako organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia do wykonania szczepienia. Pojedyncza grzywna nie może przekroczyć 10 tys. zł, a suma wszystkich grzywien – 50 tys. zł.
Jeżeli egzekucja administracyjna okaże się nieskuteczna, rodzice mogą podlegać odpowiedzialności z Kodeksu wykroczeń – kolejna grzywna do 1500 zł. Sąd opiekuńczy może ponadto wszcząć postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej.
Decyzja białostockich radnych pokazuje, że samorządy mają narzędzia, by wspierać realizację obowiązku szczepień. Rozwiązanie jest proste w implementacji – wystarczy zmiana statutów placówek – i nie wymaga zmian na poziomie ustawowym.
Inne miasta w Polsce mogą wzorować się na tym rozwiązaniu.