Brak aktywności fizycznej jedną z głównych przyczyn wad postawy wśród dzieci

W ostatnich latach zauważamy istotny spadek zainteresowania aktywnością fizyczną wśród młodego pokolenia
Brak aktywności fizycznej jedną z głównych przyczyn wad postawy wśród dzieci
15.05.2024
Katarzyna Lemanowicz

Statystyki są alarmujące. Dzieci coraz częściej zamykają się w świecie wirtualnym, uzależniając się od technologii, co ogranicza ich zdolność do podejmowania aktywności fizycznej. Nadmierne spędzanie czasu przed ekranami często przyczynia się do występowania wad postawy, z którymi według Danych Instytutu Matki i Dziecka mierzy się już 90 proc. dzieci w Polsce.

Jak brak aktywności wpływa na zdrowie dziecka?

Postęp technologiczny i dynamiczna cyfryzacja wprowadziły fundamentalne zmiany nie tylko w sposobie, w jaki młodsze pokolenia spędzają swój czas wolny, ale także w tym, jak nawiązują oni relacje z rówieśnikami. Tradycyjne "podwórko" przeniesione zostało do wirtualnej przestrzeni, gdzie młodzi ludzie coraz częściej angażują się w interakcje społeczne np. za pośrednictwem mediów społecznościowych czy wspólnych sesji gier online. Technologia niesie ze sobą nowe możliwości, ale i zagrożenia.

Aktualnie co piąty polski uczeń doświadcza uczucia uzależnienia od technologii, podczas gdy jedna trzecia silnie odczuwa FOMO, czyli lęk przed odłączeniem się od sieci[1]. Nadmierny czas przed ekranem może prowadzić do zmęczenia oczu nazywanego przemęczeniem ekranowym, z którym boryka się już 17,5 proc. uczniów. Młodzi ludzie, spędzając znaczną ilość czasu w wirtualnym świecie, często zarzucają jakąkolwiek aktywność fizyczną, co stanowi zagrożenie zarówno dla ich kondycji psychicznej, jak i zdrowia fizycznego. Potwierdzają to badania – według danych Instytutu Matki i Dziecka 90 proc. dzieci w Polsce mierzy się dziś z wadami postawy. Długotrwałe korzystanie z urządzeń elektronicznych w czasie wolnym, w wymuszonej, zgarbionej pozycji, często prowadzi do powstawania skoliozy, płaskostopia czy koślawości kolan. Ponadto, obserwuje się wzrost diagnozowania nowych schorzeń – przykładem jest chociażby tzw. szyja smartfonowa, czyli zespół dolegliwości bólowych odcinka szyjnego kręgosłupa, będących efektem częstego pochylania głowy w kierunku ekranu telefonu.  

W tym kontekście warto pamiętać, że kręgosłup człowieka kształtuje się nieprzerwanie od momentu narodzin. Noworodek rodzi się z zaokrąglonymi plecami, bliskimi kształtem literze „C”. Dziecko ćwicząc i poruszając się, z czasem wypracowuje kolejne krzywizny. Pierwszym etapem jest kontrola głowy, a następnie wyciąganie rączek do przodu i siadanie, co wpływa na rozwój zarówno lordozy szyjnej, jak i lędźwiowej. Około 7. roku życia lordoza lędźwiowa pogłębia się i prowadzi do wygięcia brzucha do przodu. Dopiero ok. 18. roku życia kręgosłup przyjmuje swój prawidłowy kształt. Jednak funkcja podporowa, jaką pełni kręgosłup i związane z nią obciążenia sprawiają, że jest narażony na liczne zwyrodnienia i wady rozwojowe.

fot. istock.com

- W kontekście wyzwań związanych z wadami postawy wśród dzieci, kluczowym rozwiązaniem jest aktywność fizyczna. Regularny sport może przeciwdziałać negatywnym skutkom długotrwałego siedzenia w niekorzystnej pozycji oraz wspomagać utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Ruch wydaje się być najlepszym sposobem na zapobieganie i eliminowanie problemów zdrowotnych wynikających z korzystania z technologii cyfrowych – mówi dr Dariusz Nowicki, Asystent Wydziału Wychowania Fizycznego na AWF Warszawa.

Niski poziom aktywności pokolenia Alfa

Praktyka pokazuje jednak, że poziom aktywności fizycznej dzieci i młodzieży jest zbyt niski, by zredukować występowanie wad postawy. W raporcie Rzecznika Praw Dziecka zatytułowanym „Dziennik codziennej aktywności dzieci i młodzieży” odnotowano niepokojąco niskie odsetki osób praktykujących poranną i wieczorną gimnastykę. Z analizy wynika, że jedynie 16 proc. najmłodszych dzieci regularnie angażuje się w tę formę aktywności, natomiast w starszych grupach wyniki są jeszcze niższe. Gimnastykę uprawia tylko 12 proc. dzieci w wieku 10-13 oraz co dziesiąty badany z grupy 14-17 lat. Konieczne staje się więc wprowadzenie skutecznych programów profilaktycznych, zachęcających uczniów do regularnej aktywności fizycznej. Świadomość konieczności zachowywania prawidłowej postawy, niezależnie od wykonywanych czynności, to fundament w przeciwdziałaniu wadom kręgosłupa. Dbając o edukację w tym zakresie, a także wspierając na co dzień aktywność fizyczną dzieci, możemy zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych problemów, takich jak np. choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa.

Rola profilaktyki w rozwoju młodego pokolenia

Profilaktyka jest istotnym obszarem zainteresowania Fundacji MultiSport, która realizuje „Zajęcia MultiSportowe z elementami gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej”. Program skierowany jest do dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów szkół podstawowych do szóstej klasy. Jego celem jest przeciwdziałanie chronicznym zachowaniom sedenteryjnym (czyli charakteryzujących się niskim poziomem aktywności) i minimalizowanie ich niekorzystnego wpływu na kształtowanie się nieprawidłowej postawy ciała wśród dzieci. Zajęcia będące częścią tego programu pełnią także istotną rolę w procesie kształtowania prawidłowych nawyków związanych z aktywnością fizyczną.  

- Zajęcia MultiSportowe opierają się na gimnastyce korekcyjno-kompensacyjnej z elementami akrobatyki, tańca, tenisa, gier zespołowych i sportów walki, przez co dzieci chętniej się w nie angażują. Ich celem jest wzmacnianie mięśni odpowiedzialnych za prawidłową postawę ciała oraz redukcja napięcia mięśniowego. Zajęcia składają się m.in. z ćwiczeń wzmacniających, stretching’u, mobilizacji stawów oraz technik oddechowych, dostosowanych do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia. W realizację zeszłorocznej edycji programu zaangażowało się 58 wykwalifikowanych nauczycieli wychowania fizycznego oraz trenerów, co pozwoliło na przeprowadzenie łącznie 2218 zajęć w 22 szkołach w czterech województwach: mazowieckim, lubelskim, podkarpackim i świętokrzyskim. Wzięło w nich udział ponad tysiąc dzieci. W tym roku planujemy przeprowadzenie 4000 dodatkowych godzin zajęć– mówi dr Tomasz Półgrabski, Prezes Fundacji MultiSport.  

Jak dodaje Martyna Stasiak, instruktorka fitness, trenerka personalna oraz certyfikowany szkoleniowiec fitness z międzynarodową akredytacją REPS, Zajęcia MultiSportowe mają także za zadanie edukować dzieci w zakresie konieczności wykonywania prawidłowej rozgrzewki przed właściwym treningiem. 

- Nasze rozgrzewki projektujemy tak, by poza zwiększeniem temperatury ciała i przygotowaniem do wysiłku zaszczepiały chęć do podejmowania ruchu oraz odpowiadały na wyzwania, które stoją przed aparatami ruchu najmłodszych. Mowa tutaj o potrzebie neutralizowania skutków wielogodzinnego przebywania w pozycji siedzącej oraz minimalizowania ryzyka przeciążeń szyi i kręgosłupa w skutek korzystania ze smartfonów oraz nauki przy komputerze. W ramach nowoczesnych rozgrzewek wraz z dziećmi będziemy zwiększać ich ruchomość w stawach, wzmacniać mięśnie, poprawiać koordynację wzrokowo-ruchową oraz kształtować umiejętność utrzymania równowagi jednocześnie świetnie się przy tym bawiąc – komentuje Martyna Stasiak.

Więcej informacji o programie Zajęcia MultiSportowe można znaleźć TUTAJ.

 

[1] Raport „MŁODE GŁOWY. Otwarcie o zdrowiu psychicznym” na zlecenie Fundacji UNAWEZA

Polecane wideo

Komentarze
Ocena: 5 / 5
Polecane dla Ciebie