"On jest słaby, a Ona wybitnie uzdolniona" - czyli jak podciąć dziecku skrzydła?

Jakże wielkie znaczenie mają etykietki w życiu dziecka!
"On jest słaby, a Ona wybitnie uzdolniona" - czyli jak podciąć dziecku skrzydła?
fot. istock.com
15.07.2021
Katarzyna Lemanowicz

Czy wiesz jak łatwo dziecku podciąć skrzydła? Możesz sobie z tego nie zdawać sprawy, ale warto zwrócić uwagę jak oceniasz swoje dziecko i jak robią to inni. Bardzo często nasze przekonania wobec zdolności dzieci sprawiają, że doklejamy im niesprawiedliwie określoną łątkę. Krzywdzące etykietki mogą małego człowieka łatwo zaszufladkować i obarczyć ogromnym stygmatem na całe życie. Przypisywanie etykietek może mieć przełożenie na sukces lub niepowodzenie dziecka w przyszłości. Najbardziej zjawisko to widać zwykle gdy dzieci są oceniane przez nauczycieli i inaczej traktowane względem rzekomych zdolności. Często opinia, dobre pierwsze wrażenie sprawiają, że nauczyciel inaczej zaczyna traktować dziecko.

Czym jest efekt Pigmaliona?

Nazwa wywodzi się z greckiej mitologii i jest to rodzaj samorealizującego się proroctwa. Jeśli wyobrazimy sobie kogoś jako kompetentnego, mądrego, refleksyjnego i zaczniemy go traktować w taki sposób, to w efekcie - rzeczywiście takim się stanie, bo zacznie on postępować zgodnie z przekonaniem, jakie o nim żywimy.

Zobacz więcej: Twoje dziecko jest agresywne? Zrób z nim dokładnie TO! (100% skuteczności!)

Teorię tę zweryfikował harvardzki psycholog Robert Rosenthal w szkole w San Francisco. Nowych nauczycieli poinformowano, że w klasie jest pięciu wybitnych uczniów, w rzeczywistości uczniowie ci nie wyróżniali się niczym spośród pozostałych. Okazało się, że pod koniec roku to właśnie te dzieci zrobiły największe postępy. Co ciekawsze nauczyciele zaobserwowali, że dzieci te były bardziej szczęśliwe, towarzyskie, autonomiczne, dociekliwe i czułe niż pozostałe. Kolejne liczne badania potwierdzały zauważoną tezę. Czemu tak jest? Otóż cały proces dzieje się nieświadomie, jednak jeśli nauczyciel postrzega ucznia jako zdolnego, to poświęca mu więcej uwagi. Poprzez częstsze zadawanie pytań i częstsze udzielanie odpowiedzi "wybrańców" uczą więcej.

Dziecko hobby

fot. istock.com

Jak rozwijać w dziecku pasję?

Poza tym zdolnym dzieciom więcej się wybacza. Zapewne pamiętasz to ze szkoły. "Zdolni pupile" obdarzani są większym zaufaniem, mają większe możliwości podejmowania prób i popełniania błędów, a niepowodzenia są zazwyczaj tłumaczone w różny sposób, ale na pewno nie brakiem wiedzy. Także relacja z takim dzieckiem często jest bardziej przyjazna i pozytywna. W jednym z eksperymentów polecono studentom nauczenie kilku nastolatków krótkiego tekstu. Jedną podgrupę przedstawiono jako wysoko utalentowanych. Proces uczenia został nagrany. Po jego analizie okazało się, że studenci uczący zdolnych (w ich mniemaniu) uczniów uśmiechali się 3 razy częściej i 2,5 raza częściej kiwali głową niż studenci uczący pozostałych.

"Zdolniejsze" dzieci, także często mają większe pole do popisu, dostają trudniejsze zadania, które musza samodzielnie wykonywać. Dzięki temu u dziecka wzrasta samoocena, umiejętność samodzielnego radzenia sobie oraz motywacja.

Oczywiście działa to w dwie strony. Niskie oczekiwania wobec dziecka mogą doprowadzić do zahamowania postępów. Mamy wtedy do czynienia z efektem Golema. Dzieci uznane za słabsze są spostrzegane jako mniej interesujące, stawia się im mniej wyzwań, a ich zachowanie częściej podlega krytyce.

Przypisywanie etykietek tyczy się nie tylko nauczycieli, rodzicom także zdarza się oceniać nawet własne dziecko po pozorach. Warto pamiętać, że nastawienie do dziecka może pomóc mu rozwinąć skrzydła albo doprowadzić do ich podcięcia.

Polecane wideo

Komentarze
Ocena: 5 / 5
Polecane dla Ciebie