Program "Aktywny dzienny opiekun w gminie 2026" może odmienić tę sytuację. Gminy do 12 grudnia 2025 roku mogą składać wnioski o dofinansowanie na utworzenie i funkcjonowanie miejsc opieki nad najmłodszymi.
Kiedy kończy się urlop macierzyński, a najbliższy żłobek znajduje się kilkadziesiąt kilometrów dalej, wielu rodziców staje przed niemożliwym wyborem. Albo zostają w domu i rezygnują z pracy, albo zostawiają dziecko pod opieką babci czy dziadka. W Polsce wciąż funkcjonuje 870 gmin, w których nie ma żadnej instytucji opieki nad dziećmi do lat trzech. To ponad jedna trzecia wszystkich gmin w kraju.
Tylko na Mazowszu aż 114 gmin nie oferuje żłobków, klubów dziecięcych ani dziennych opiekunów. Jak podała wiceministra rodziny Aleksandra Gajewska, pod koniec 2023 roku takich miejsc było 150. W ciągu dwóch lat udało się zmienić sytuację w 36 gminach, ale pozostałe wciąż czekają. Z kolei 67 gmin na terenie Mazowsza nie podjęło jeszcze żadnych działań, by stworzyć miejsca opieki.
Najgorzej wygląda sytuacja w województwach:
Rodzice w tych miejscach nie mogą liczyć na wsparcie państwa. Często jedyną opcją jest całkowita rezygnacja z kariery zawodowej albo przeprowadzka do większego miasta.
Program "Aktywny dzienny opiekun w gminie 2026" to resortowy program rozwoju instytucji opieki nad dziećmi do lat trzech. Jego celem jest zwiększenie dostępności miejsc opieki w gminach, gdzie dotychczas w ogóle nie funkcjonowały żłobki ani inne formy wsparcia dla najmłodszych. Budżet programu na 2026 rok wynosi 60 milionów złotych ze środków Funduszu Pracy.
Nabór wniosków trwa od 5 listopada do 12 grudnia 2025 roku. Wyniki zostaną ogłoszone przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do 19 stycznia 2026 roku.
Program skierowany jest wyłącznie do gmin, które spełniają konkretne warunki. Moduł pierwszy obejmuje gminy, na terenie których nie działają żadne instytucje opieki dla dzieci w wieku do lat trzech i nie planuje się ich utworzenia w ramach innych programów rządowych. Moduł drugi dotyczy gmin, które już utworzyły miejsca w edycjach z lat 2024 i 2025.
Dofinansowanie w ramach programu jest podzielone na dwa moduły, które odpowiadają różnym potrzebom gmin.
Gmina może otrzymać nawet do 300 tysięcy złotych na utworzenie maksymalnie dwóch instytucji opieki w formie dziennego opiekuna. Każda taka instytucja może zapewnić opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci. Dofinansowanie pokrywa:
Ważne, że gmina nie musi wnosić wkładu własnego. Program pokrywa do 100 procent kosztów inwestycji.
Gminy, które już utworzyły miejsca opieki w poprzednich edycjach programu, mogą otrzymać dodatkowe wsparcie na ich funkcjonowanie. Dofinansowanie wynosi do 8 tysięcy złotych miesięcznie na jedną instytucję. Środki te można przeznaczyć na:
Dzięki temu gminy mogą zapewnić ciągłość opieki i nie muszą zamykać już funkcjonujących miejsc z powodu braku środków.
Program zakłada, że opieka powinna być dostępna cenowo dla większości rodzin. Miesięczna opłata rodzica za pobyt dziecka u dziennego opiekuna nie może przekraczać 1500 złotych. W przypadku dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności limit wynosi 1900 złotych.
Jeśli rodzina otrzymuje świadczenie "Aktywnie w żłobku", opłata za opiekę jest niższa. Świadczenie to wynosi 1500 złotych miesięcznie na każde dziecko do lat trzech i może być przeznaczone na opłatę za żłobek, klub dziecięcy lub dziennego opiekuna.
Dzienny opiekun to osoba, która ukończyła specjalistyczne szkolenie z listy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz kurs pierwszej pomocy. Często są to absolwenci psychologii lub pedagogiki. Opiekun może sprawować opiekę nad maksymalnie pięciorgiem dzieci w kameralnej, domowej atmosferze. Jeśli w grupie jest dziecko poniżej pierwszego roku życia lub dziecko z niepełnosprawnością, liczba podopiecznych zmniejsza się do maksymalnie trójki dzieci.
Wnioski w ramach programu "Aktywny dzienny opiekun w gminie 2026" składają wyłącznie gminy. Rodzice nie mogą ubiegać się o dofinansowanie indywidualnie, ale mogą zachęcić swój urząd gminy do wzięcia udziału w programie.
Gminy składają wnioski w formie elektronicznej za pośrednictwem systemów e-Doręczenia lub ePUAP na konto właściwego urzędu wojewódzkiego. Lista gmin uprawnionych do udziału w programie jest dostępna w załączniku numer 8 do regulaminu programu na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Po zakończeniu naboru wojewodowie oceniają wnioski i rekomendują te najlepsze. Ostateczną decyzję o podziale środków i przyznaniu dofinansowania podejmuje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wyniki zostaną opublikowane do 19 stycznia 2026 roku na stronie www.gov.pl/rodzina.
Program "Aktywny dzienny opiekun w gminie 2026" to krok w dobrym kierunku, ale czy wystarczy, by zlikwidować wszystkie białe plamy na mapie opieki? W ciągu ostatnich 19 miesięcy liczba gmin bez dostępu do publicznej opieki nad dziećmi do lat trzech spadła z 1105 do 870. To oznacza, że udało się zmienić sytuację w 235 gminach. Jednak w skali kraju to wciąż bardzo duże wyzwanie.
Wojewoda mazowiecki Mariusz Frankowski wyraził nadzieję, że za dwa lata, na koniec kadencji, uda się zlikwidować wszystkie białe plamy. W poprzednich edycjach programu na Mazowszu 22 samorządy skorzystały ze środków i utworzono ponad 157 nowych miejsc opieki.
Dla rodziców w małych gminach każde nowe miejsce opieki to szansa na powrót do pracy i normalne życie bez konieczności wyboru między karierą a opieką nad dzieckiem. Według danych ministerstwa, wskaźnik użłobkowienia na Mazowszu wynosi ponad 50 procent. Na terenie województwa działa ponad 2300 instytucji opieki, które oferują 48 tysięcy miejsc. Problem w tym, że większość z nich znajduje się w dużych miastach, a nie w małych gminach.
Ta strona używa plików cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie.
Więcej szczegółów w naszej