Empatia i asertywność to dwie niezwykle ważne umiejętności, które pomagają dziecku odnaleźć się w grupie rówieśniczej, budować zdrowe relacje i radzić sobie w trudnych sytuacjach. Często jednak dzieci, które stają się celem nieprzyjemnych komentarzy czy agresji ze strony innych, nie wiedzą, jak na to reagować. Zadaniem rodziców jest wprowadzenie ich w świat emocji oraz nauka skutecznego wyrażania swoich uczuć i potrzeb.
Jak zatem możemy pomóc naszym dzieciom? Jak sprawić, aby zrozumiały, czym jest empatia, i jednocześnie były na tyle silne, by bronić siebie w sytuacjach, gdy ktoś przekracza ich granice? Poniżej znajdziesz siedem skutecznych sposobów, które pomogą ci nauczyć twoje dziecko, jak być empatycznym i asertywnym, aby mogło z pełnym zrozumieniem i pewnością siebie stawić czoła wyzwaniom codzienności.
#1 Twórz dom pełen szacunku i współczucia. Dzieci uczą się przez naśladowanie. Kiedy w domu panuje atmosfera szacunku i wzajemnego wsparcia, dzieci szybciej rozumieją, jak ważne jest empatyczne zachowanie wobec innych. Dając dobry przykład, pokazujesz dziecku, że relacje oparte na zrozumieniu i wsparciu są fundamentem zdrowych kontaktów międzyludzkich.
#2 Naucz dziecko, jak wyrażać swoje granice w sposób asertywny. Asertywność to kluczowa umiejętność, która pomaga dzieciom bronić swojego zdania, jednocześnie szanując innych. Naucz dziecko prostych, ale stanowczych zwrotów, które może wykorzystać w sytuacjach, które są dla niego niekomfortowe, np. Proszę, nie nazywaj mnie tym imieniem. Pomóż mu również zrozumieć, jak ważne jest kontrolowanie emocji, np. poprzez głębokie oddechy.
#3. Bądź przykładem pewności siebie. Dzieci bacznie obserwują zachowanie rodziców, dlatego ważne jest, abyś w sytuacjach trudnych okazywała pewność siebie. Kiedy dziecko widzi, że potrafisz stanowczo, ale uprzejmie bronić swojego zdania, nauczy się podobnych wzorców zachowań. Przykład rodzica ma tu ogromne znaczenie.
fot. istock.com
#4 Rozwijaj umiejętności społeczne dziecka. Nie każde dziecko naturalnie odnajduje się w interakcjach społecznych, dlatego warto pomóc mu rozwijać te umiejętności. Możesz odgrywać scenki z codziennych sytuacji, np. jak poprosić o dołączenie do zabawy lub jak zachować się, gdy ktoś nie jest miły. Dzięki temu dziecko poczuje się pewniej w relacjach z rówieśnikami.
#5 Bądź uważnym słuchaczem i bądź blisko. Dzieci nie zawsze otwarcie mówią o swoich trudnościach, dlatego ważne jest, abyś była czujna na subtelne sygnały, takie jak zmiana zachowania. Regularne rozmowy o tym, co dzieje się w ich życiu, pomogą dziecku zrozumieć, że może liczyć na twoje wsparcie, gdy tylko napotka problem.
#6 Rozmawiaj o zastraszaniu. Zastraszanie to poważny problem, który może pojawić się nawet w przedszkolu. Wyjaśnij dziecku, czym jest, jak je rozpoznawać i co robić, gdy ktoś próbuje je zastraszyć. Zachęcaj do mówienia o tym dorosłym oraz wyrażania swojego zdania, jeśli poczuje się niekomfortowo.
#7 Reaguj, gdy jest to konieczne. Twoje dziecko musi wiedzieć, że może liczyć na twoje wsparcie w trudnych sytuacjach. Jeśli problem zastraszania jest poważny, interweniuj, kontaktując się z nauczycielem lub rodzicem innego dziecka. Pokaż swojemu dziecku, że nie jest samo i że zawsze może liczyć na twoją pomoc.
Czego unikać? Nigdy nie ignoruj uczuć dziecka. Nie bagatelizuj problemów z zastraszaniem. Unikaj radzenia dziecku, by odpowiadało przemocą fizyczną.
Empatia i asertywność to kluczowe umiejętności, które pomogą dzieciom budować zdrowe relacje i bronić swoich granic.