Czy wiesz, że całą inteligencję dzieci dziedziczą po... no właśnie, po kim?

To odkrycie może wpłynąć na stereotypy dotyczące płci.
Czy wiesz, że całą inteligencję dzieci dziedziczą po... no właśnie, po kim?
fot. istock.com
13.05.2024
Katarzyna Lemanowicz

To pewne za inteligencję możesz podziękować swojej matce! Naukowcy donoszą, że to właśnie matki są odpowiedzialne za przenoszenie genów inteligencji. To odkrycie może wpłynąć na stereotypy dotyczące płci, które utarły się przez stulecia. Okazuje się bowiem, by mieć inteligentne dziecko nie trzeba wcale mieć wybitnie mądrego partnera.

Inteligencja - po kim dziedziczymy?

Badania wykazały, że geny mają coś w rodzaju biochemicznych oznaczeń, które pozwalają śledzić co dzieje się z genami od matki, a co z genami, które pochodzą od ojca, a także czy są one aktywne, czy nie. Co ciekawe niektóre z genów są aktywne tylko i wyłącznie, wtedy gdy pochodzą od matki. Natomiast, jeśli są dziedziczone od ojca, są nieaktywne. Oczywiście w przypadku niektórych genów jest odwrotnie. Naukowcom udało się ustalić, że geny pochodzące od matki trafiają bezpośrednio do kory mózgowej. Natomiast te pochodzące od ojca do układu limbicznego, czyli kształtują sferę emocjonalną.

To, że inteligencja jest dziedziczna, było wiadome od dawna, jednak do tej pory uważano, że zarówno od ojca, jak i od matki. Liczne badania wykazały, że dzieci inteligencje dziedziczą po matkach, gdyż gen inteligencji jest zlokalizowany na chromosomie X.

Po kim dzieci dziedziczą inteligencję?

Jedne z pierwszych badań w tym obszarze zostały przeprowadzone w 1984 roku na Uniwersytecie w Cambridge. Naukowcy stworzyli specjalne embriony myszy, które mają tylko geny matki lub tylko geny ojca. Ale kiedy nadszedł czas na przeniesienie zarodków do macicy matki, te obumarły. Jak się okazało, geny, które potomstwo dziedziczy zarówno mamie, jak i po tacie są niezbędne do prawidłowego rozwoju zarodka.

Naukowcy jednak się nie poddali i spreparowali embriony-chimery, w których połowa komórek pochodziła od obu rodziców, a połowa tylko od jednego. Były to więc jakby formy pośrednie pomiędzy normalnymi embrionami a tymi, jakie otrzymali w poprzednim doświadczeniu. Mieli nadzieję, że mniejsze tym razem defekty rozwojowe nie spowodują tak wczesnego obumarcia organizmu. Nie mylili się.

Myszy, które miały "dodatkową" porcję matczynych genów miały większe głowy i mózgi, ale miały bardzo wątłe ciała. Natomiast myszy z genami ojca miały małe mózgi, a ich ciała były większe. Po głębokiej analizie różnic naukowcy zidentyfikowali komórki, które miały jedynie geny jednego z rodziców w sześciu obszarach mózgu.

fot. istock.com

W praktyce, w czasie pierwszych dni rozwoju zarodka, każda komórka może się pojawić w dowolnym miejscu w mózgu. Komórki od ojca gromadzą podwzgórzu, ciele migdałowym, jądrze przegrody, a więc w strukturach regulujących czynności emocjonalne i popędliwe (takie jak pragnienie, głód, sytość, popęd płciowy i wściekłość), zaś "żeńskie" w ciele prążkowanym i korze (u ludzi odpowiadają one za uczenie się, pamięć, analizę i przewidywanie). Co ciekawe, zaobserwowano, że wiele komórek, które "zapuściły się" na nie swój teren, ulega degradacji, a z wiekiem podział na "męskie" i "żeńskie" partie mózgu jeszcze się pogłębia.

Skoro inteligencja miałaby być zależna od chromosomu X, naukowcy doszli do wniosku, że kobiety, które mają dwa chromosomy X ,dwukrotnie częściej dziedziczą cechy związane z inteligencją. The Medical Research Council Social and Public Health Sciences Unit co roku przeprowadza wywiad z 12,686 młodymi ludźmi (14-22 lata). Naukowcy wzięli pod uwagę kilka czynników, kolor skóry, status społeczno-ekonomiczny, czy poziom wyedukowania. W ten sposób okazało się że najlepszym wskaźnikiem inteligencji było IQ matki - stosunek inteligencji młodzieży można zmienić zaledwie o 15 punktów w stosunku do swoich matek.

Genetyka to jednak nie jedyne źródło inteligencji dziecka

Są badania, które dowodzą, że matka odgrywa niezwykle ważną rolę w rozwoju intelektualnym dziecka poprzez kontakt fizyczny i emocjonalny. Niektóre badania sugerują, że bezpieczna więź jest ściśle związana z inteligencją.

Naukowcy z University of Minnesota zauważyli, że dzieci, które rozwinęły silną więź z matką, są w stanie bardziej się skupić na złożonych grach już w wieku dwóch lat, a także są bardziej wytrwałe i pokazują mniej frustracji przy rozwiązywaniu problemów. Ponieważ silna więź daje duże poczucie bezpieczeństwa, dzieci są odważniejsze, gdy odkrywają świat. Nie bez znaczenia jest także wsparcie matki przy rozwiązywaniu problemów.

Natomiast naukowcy z University of Washington analizowali przez siedem lat więzi, jakie łączyły matki z dziećmi. Okazało się, że maluchy, które miały silną więź z matkami były w stanie zaspokoić swoje potrzeby intelektualne i emocjonalne. U 13 latków Hipokamp (odgrywa ważną rolę w przenoszeniu informacji z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej, odpowiada za umiejętność uczenia się i reagowania na stres) był aż o 10% większy niż u dzieci, które takiego wsparcia nie otrzymały.

Szacuje się, że 40-60% inteligencji dziedziczymy

Oznacza to, że pozostała część zależy od środowiska i stymulacji. Ale co ciekawe, by rozwiązać proste zadanie matematyczne, pracuje cały mózg, zarówno kora, jak i układ limbiczny. Tak więc nawet jeśli inteligencja jest związana ściśle z funkcją racjonalnego myślenia, to do rozwiązania problemu także niezbędna jest intuicja i emocje, które są genetycznym "wkładem" ojca.

Co ważniejsze, nawet jeśli dziecko ma wysokie IQ, bez odpowiedniej stymulacji inteligencja ta się rozproszy.

Polecane wideo

Komentarze (3)
Ocena: 3.67 / 5
Olga (Ocena: 5) 14.05.2024 23:22
Warto robić zapisy płodności, bardzo pomocne podczas starań o dziecko, a także przy antykoncepcji. Polecam termometr owulacyjny cyclotest mySense
odpowiedz
gość (Ocena: 5) 14.05.2024 11:35
No jak to po kim? Po jude.
odpowiedz
JorG (Ocena: 1) 13.05.2024 20:47
Ci naukowo co to niby odkryli to ci sami co wymyślili śpiew tyrolskie czy może ci co badali stinoge która ogluchła?
odpowiedz
Polecane dla Ciebie