Badania w ciąży: PAPP-A, NIPT, amniopunkcja. Co wykrywają i kiedy należy je wykonać?

Badania prenatalne w ciąży powinna wykonać każda przyszła mama. Podstawowym testem przesiewowym jest PAPP-A. Gdy wynik testu jest niejednoznaczny, lub gdy wskaże wysokie ryzyko wady genetycznej dziecka, należy wykonać kolejne, czyli NIPT, a później amniopunkcję. Dwa badania refundowane są w ramach NFZ.
Badania w ciąży: PAPP-A, NIPT, amniopunkcja. Co wykrywają i kiedy należy je wykonać?
Badania w ciąży: PAPP-A, NIPT, amniopunkcja. Co wykrywają i kiedy należy je wykonać? , Fot. iStock
11.01.2026
Magdalena Patacz

PAPP-A, NIPT i amniopunkcja to badania prenatalne pozwalające określić, czy rozwijające się dziecko jest zdrowe, czy posiada wady genetyczne. PAPP-A oraz amniopunkcja to testy refundowane przez NFZ. 

Test PAPP-A (tzw. test podwójny)

Badanie PAPP-A w ciąży to podstawowe i nieinwazyjne badanie przesiewowe. Test PAPP-A polega na połączeniu badań krwi oraz specjalistycznego USG (pomiar przezierności karkowej płodu). Test nie daje pewności, czy dziecko jest chore, ale określa prawdopodobieństwo wystąpienia wad. Test PAPP-A zalecany jest każdej kobiecie w ciąży, by ocenić ryzyko najczęstszych trisomii, w tym zespołu Downa, Patau i Edwardsa. Test podwójny należy wykonać ściśle między 11. a 14. tygodniem ciąży, a najlepiej około 12. tygodnia. 

Test PAPP-A jest testem refundowanym, co oznacza, że każda kobieta w ciąży wykona je w ramach NFZ. Warunkiem jest skierowanie od ginekologa prowadzącego.

Testy NIPT (np. SANCO, NIFTY, Panorama)

Testy NIPT to nowoczesne i nieinwazyjne testy prenatalne o ponad 99 procentowej czułości. Testy NIPT to testy z krwi, które pozwalają na wykrycie wad genetycznych i wrodzonych. Są o wiele dokładniejsze od testu PAPP-A. Polecane są kobietom, które zaszły w ciążę po 35. roku życia, a także w sytuacji, gdy PAPP-A wykazał ryzyko wady genetycznej, lub nie dał jednoznacznego wyniku. Testy NIPT można wykonać od 10. tygodnia ciąży aż do jej rozwiązania. NIPT nie jest badaniem refundowanym przez NFZ. Oznacza to, że testy są pełnopłatne, a ich cena waha się zazwyczaj od 1800 do nawet 2800 zł. 

Amniopunkcja

Amniopunkcja jest badaniem inwazyjnym, które polega na nakłuciu worka owodniowego i pobraniu niewielkiej ilości płynu. Badanie to daje niemal 100 procent pewności co do stanu zdrowia dziecka. Amniopunkcja jest testem, który wykonywany jest przy konkretnych wskazaniach, np. gdy podczas rutynowego USG wykryte zostały wady anatomiczne, lub gdy testy przesiewowe - PAPP-A, czy NIPT wykazały wysokie ryzyko wad genetycznych. Amniopunkcja jednoznacznie potwierdza lub wyklucza choroby. Test ten wykonuje się między 15. a 20. tygodniem ciąży. Amniopunkcja, podobnie jak PAPP-A jest badaniem refundowanym przez NFZ. Wymagane jest tutaj skierowanie od lekarza genetyka lub ginekologa z Programu Badań Prenatalnych. 

Testy prenatalne w ciąży. Kolejność wykonywania badań

Na początku zaleca się wykonanie podstawowego testu PAPP-A, który każda kobieta w ciąży wykona w ramach NFZ. Jeśli test okaże się niejednoznaczny lub potwierdzający wadę genetyczną, należy wykonać kolejne badanie. I tu kobieta w ciąży ma dwie opcje: albo wykonuje bardziej dokładne badanie z krwi, czyli NIPT, albo od razu wykonuje amniopunkcję. Najczęściej jednak kobiety w ciąży decydują się na kolejne badania z krwi. Dopiero, gdy NIPT wykaże wysokie ryzyko wady genetycznej, lekarz kieruje przyszłą mamę na amniopunkcję.

 

W trzecim miesiącu ciąży koniecznie wykonaj te badania. Co się dzieje między 9. a 12. tygodniem.

Pierwszy miesiąc ciąży. Nim zobaczysz dwie kreski na teście, twoje dziecko już rośnie.
Jak uniknąć rozstępów w ciąży? Jeśli tyle przytyjesz na pewno się pojawią.

Komentarze
Ocena: 5 / 5
Polecane dla Ciebie