Nowy bon dla właścicieli domów. Pieniądze wypłacane z góry
Nowe rozwiązanie ma zostać uruchomione w pierwszym kwartale 2026 roku. Bon będzie realizowany przez gminy, co ma uprościć dostęp do programu i wyeliminować barierę finansową na starcie.
Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wyjaśniła, że dotychczas beneficjenci musieli najpierw zapłacić za audyt z własnych środków, a dopiero później otrzymywali zwrot kosztów. To zniechęcało wiele osób do skorzystania z programu.
Bon pozwoli na sfinansowanie audytu energetycznego przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac termomodernizacyjnych. Dokument ten jest niezbędny do uzyskania dotacji w nowej edycji Czystego powietrza.
Zobacz też: Nagła zmiana w bonie ciepłowniczym. Nowe zasady rozpatrywania wniosków
W nowej odsłonie programu, która ruszyła w marcu 2025 roku, audyt energetyczny stał się wymogiem koniecznym. Bez niego nie można ubiegać się o dotację na termomodernizację domu.
Po zakończeniu prac właściciel musi również przedstawić świadectwo charakterystyki energetycznej budynku. Dokument ten potwierdza, jak bardzo zmniejszyła się energochłonność nieruchomości po przeprowadzonych inwestycjach.
Prezes NFOŚiGW przyznała, że informacje z wojewódzkich funduszy i samorządów jasno wskazują na problem. Konieczność zrobienia i przede wszystkim sfinansowania audytu przed wejściem do programu stanowiła poważną przeszkodę dla wielu potencjalnych beneficjentów. W obecnym systemie audyt jest refinansowany, ale najpierw trzeba na niego zapłacić z własnych środków.
Oprócz bonu na audyt, program Czyste powietrze wzbogaci się o kolejne narzędzie. Od drugiego kwartału 2026 roku dostępna będzie lista rekomendowanych wykonawców inwestycji termomodernizacyjnych.
Lista ma mieć charakter wskazówki, nie obowiązku. Osoby wybierające firmę spoza listy nie muszą obawiać się obniżenia wysokości dotacji.
Kryteria kwalifikacji firm będą oparte na obiektywnych wskaźnikach:
Lista jest przygotowywana we współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska, Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz przy wsparciu Banku Światowego. Ma być szczególnie pomocna dla mniej doświadczonych beneficjentów, którzy dzięki niej ograniczą ryzyko wyboru nierzetelnego wykonawcy.